درنگی بر نسخه تصحیح شده فهرست شیخ طوسی توسط سید عبدالعزیز طباطبائی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان

2 استاد، محقق و پژوهشگر حوزه علمیه قم

چکیده

فهرست شیخ طوسی یکی از مصادر رجالی است که به صورت کامل نقل شده است. موقعیت علمی شیخ طوسی و جایگاه کتاب فهرست در اعتبار سنجی، باعث شده است نسخه‌های زیادی از این کتاب رونوشت شود، ولی این نسخه‌ها دارای اختلاف بوده و اشتباهاتی دارند. از این‌رو برخی از محققین همچون الویس اسپرنگر، سید محمّد‌صادق بحر‌العلوم، شیخ جواد قیومی و سید عبد‌العزیز طباطبایی در صدد بر آمدند تا نسخه‌ای تصحیح شده از این کتاب ارائه نمایند. در این نوشتار با بررسی فرضیه‌هایی به‌منظور دست یافتن به علل کاستی‌های کتاب فهرست و شناخت عوامل اثرگذار در آن، موفقیت محققین در تصحیح مورد ارزیابی قرار گرفته و بر اساس صحیح‌ترین و عالمانه‌ترین تصحیح این کتاب یعنی تصحیح محقق طباطبایی، به پژوهش دربارۀ لغزش‌های باقی مانده در این تصحیح و اصلاح آنها پرداخته شده است. هر چند شمار این خطاها در مقایسه با حجم کتاب فهرست به واقع ناچیز است، اما همین تعداد هم می‌تواند در پژوهش‌های رجالی بسیار اثرگذار باشد. از این‌رو بر پایۀ روش استنادی- تحلیلی و با استفاده از کتب رجالی و حدیثی بیست و پنج مورد از این اشتباهات را برشمرده و آنها را تصحیح می‌کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A review on the edited version of the Fehrest of Shaykh Tusī from Abdul-Aziz Tabātabāī

نویسندگان [English]

  • sayyed mohammad javad sayyed shobeyri 1
  • Muhammad Baqir Malekian 2
1 Top grades professor in Mashhad seminary
2 Professor, researcher and the scholar in Qom seminary
چکیده [English]

Fehrest of shaykh Tusī is one of the bio-bibliography books that has reached our hands completely. Due to the high scientific status of Shaykh and also the importance of these books, many versions of this books have been written-copied. However, they vary from each other and have some errors. It was due to this fact that many scholars like Elvis Sprenger, Seyyed Muhammad sadiq Bahr ol-olum, Shaykh Jawad Qayumi and Seyyed Abdul-Aziz Tabātabāī tried to present an edited version of this book.
In this article, we studied some theories in order to reach the reason of these shortcomings and the factors which had impact on them and by doing so we were able to evaluate the success rate of the editors in editing out those errors. Also by checking the most correct and accurate edit of this book (The edit of Seyyed Tabātabāī) we were able to study the errors left in the book and to edit them to be correct. Although considering the volume of Fehrest, the amount of these mistakes is not that much, but even this few mistakes also can have significant effect on the bio-bibliography researches.
Considering all this, in this paper, we have extracted 25 mistakes and corrected them using the Citation-analytical method and also by referring to the other bio-bibliography books.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fehrest
  • Shaykh Tusī
  • Final edit
  • Editing done by the Professors
  • Abdul-Aziz Tabātabāī